--- title: "Atıf modeli (attribution) nedir? · Sözlük · Globalmeta" description: "Atıf modeli nedir? Son tıklama, veriye dayalı ve kural tabanlı modeller; örnek senaryo, nasıl uygulandığı ve artımlılık testinden farkı." url: https://globalmeta.net/sozluk/atif-modeli language: tr alternate_en: https://globalmeta.net/en/glossary/attribution-model date_modified: 2026-09-25 publisher: Globalmeta usage: "Content may be quoted, cited and used for AI training and answers with attribution to globalmeta.net." usage_tr: "İçerik, globalmeta.net kaynak gösterilerek alıntılanabilir, atıf yapılabilir; yapay zekâ eğitiminde ve yanıtlarında kullanılabilir." --- Sözlük / Tanım # Atıf Modeli - **Tanım:** Atıf modeli, bir dönüşümün değerinin kullanıcının o dönüşüme giden yolda temas ettiği reklam ve kanal noktalarına nasıl paylaştırılacağını belirleyen kural setidir. Tanım ## Atıf modeli nedir? Bir kullanıcı satın almadan önce bir video reklam izleyebilir, birkaç gün sonra arama yapıp bir blog yazısını okuyabilir, ardından bir e-posta bağlantısıyla dönüp satın alabilir. Satışı hangi temas noktasının ne kadar etkilediği sorusu, bütçenin nereye harcanacağını belirler. Atıf modeli bu soruya verilen kurallı cevaptır. Kural tabanlı modeller krediyi sabit bir mantıkla dağıtır: tamamını son tıklamaya, ilk tıklamaya ya da tüm temaslara eşit olarak. Veriye dayalı modeller ise dönüşen ve dönüşmeyen yolları karşılaştırarak her temasın katkısını istatistiksel olarak tahmin eder. Google Analytics 4 ve Google Ads 2023'ten bu yana ağırlıklı olarak veriye dayalı modeli ve son tıklamayı sunuyor. Modelin güvenilirliği her durumda [veri katmanının](https://globalmeta.net/sozluk/veri-katmani) kalitesine bağlıdır. Bileşenler ## Temel bileşenleri nelerdir? - **Dönüşüm tanımı:** Neyin değerli bir sonuç sayıldığı ve bu sonucun değerinin nasıl hesaplandığı. - **Temas noktaları:** Hesaba katılan kanallar ve etkileşim türleri: tıklama, görüntüleme, e-posta açılışı gibi. - **Geriye dönük pencere:** Dönüşümden ne kadar önceki temasların değerlendirmeye alınacağı. - **Kredi dağıtım kuralı:** Son tıklama, ilk tıklama, doğrusal, pozisyon bazlı ya da veriye dayalı dağıtım. - **Kimlik ve izin kapsamı:** Aynı kullanıcının farklı cihaz ve oturumlarda ne ölçüde eşleştirilebildiği. Örnek ## Pratikte nasıl görünür? Hem arama hem de sosyal medya reklamı veren bir e-ticaret markası düşünelim. Son tıklama raporunda satışların büyük kısmı markalı arama kampanyasına yazılıyor; sosyal medya kampanyaları ise zayıf görünüyor. Ekip sosyal medya bütçesini kısıyor ve birkaç hafta sonra markalı aramaların da azaldığını görüyor. Sebep, sosyal medyanın talebi yaratması ve aramanın bu talebi yalnızca toplamasıdır. Farklı atıf modellerini karşılaştırmak ve bir artımlılık testiyle doğrulamak, kanalların gerçek rolünü görünür kılar. Aynı veri [ROAS](https://globalmeta.net/sozluk/roas) hesabının da nasıl yorumlanacağını değiştirir. Ölçüm ve uygulama ## Nasıl uygulanır? Önce ölçüm temeli sağlamlaştırılır: tutarlı UTM parametreleri, tek bir dönüşüm tanımı, doğru çalışan izin yönetimi ve mümkünse CRM'den gelen gelir verisi. Ardından kullanılan araçtaki model ve geriye dönük pencere bilinçli olarak seçilir ve raporlarda açıkça belirtilir. Farklı modellerin aynı dönemi nasıl dağıttığını karşılaştırmak, hangi kanalların talep yarattığını ve hangilerinin talep topladığını gösterir. Büyük bütçe kararlarından önce bu okumalar coğrafi testler ya da kontrol grupları gibi artımlılık deneyleriyle doğrulanır. Fark ## Artımlılık testinden farkı nedir? Atıf modeli, gerçekleşen dönüşümlerin krediyi temas noktaları arasında nasıl paylaştığını gösterir; ancak bir reklam olmasaydı o dönüşümün yine de gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini söylemez. Artımlılık testi tam olarak bu soruyu sorar: reklam gösterilen ve gösterilmeyen benzer gruplar karşılaştırılarak reklamın yarattığı ek sonuç ölçülür. Atıf günlük optimizasyon için, artımlılık büyük bütçe kararları için kullanılır. İkisini birlikte okumak [performans pazarlaması](https://globalmeta.net/hizmetler/performans-pazarlamasi) ve [gelişmiş analitik](https://globalmeta.net/hizmetler/gelismis-analitik) çalışmalarımızın ortak zeminidir. ## Sık sorulan sorular **En doğru atıf modeli hangisidir?** Her durum için tek bir doğru model yoktur. Yeterli veri varsa veriye dayalı model genellikle kural tabanlı modellerden daha dengeli sonuç verir; ancak her model bir varsayımdır ve büyük kararlar artımlılık testleriyle doğrulanmalıdır. **Reklam platformları neden farklı dönüşüm sayıları gösterir?** Her platform kendi temaslarını görür, kendi geriye dönük penceresini ve modelini kullanır; bu yüzden aynı satışı birden fazla platform kendine yazabilir. Toplam gerçeği görmek için bağımsız bir analitik aracı ve CRM verisi esas alınmalıdır. **Çerez kısıtlamaları atıfı nasıl etkiler?** İzin vermeyen kullanıcılar ve tarayıcı kısıtlamaları nedeniyle yolculukların bir kısmı görünmez hâle gelir. Bu boşluklar modelleme ile kısmen doldurulur; bu nedenle atıf raporları kesin sayım değil, en iyi tahmin olarak okunmalıdır. ## İlgili içerikler ### İlgili hizmetler - [Gelişmiş Analitik](https://globalmeta.net/hizmetler/gelismis-analitik) — Hizmet - [Performans Pazarlaması](https://globalmeta.net/hizmetler/performans-pazarlamasi) — Hizmet ### İlgili makaleler - [Herkesin Haklı Olduğu Toplantı](https://globalmeta.net/insights/herkesin-hakli-oldugu-toplanti) — Insights · Performance marketing'de bütün veriyi tek yerden görmek mümkün mü? - [Veri Odaklı Performans Pazarlaması: Nasıl Daha Yüksek Dönüşüm Yakalarsın?](https://globalmeta.net/insights/veri-odakli-performans-pazarlamasi) — Insights · Dijital dünya artık yalnızca görünürlüğü değil, ölçülebilir etkiyi ödüllendiriyor. Dönüşüm odaklı performans için veri merkezli yaklaşım. - [Google ve Meta’nın Yeni Reklam Algoritmaları](https://globalmeta.net/insights/google-meta-reklam-algoritmalari) — Insights · Hedef kitle odaklılıktan değer önerisi odaklılığa geçiş: yeni algoritmalar altında performans stratejisini nasıl güncellemeli? ### İlgili terimler [ROAS](https://globalmeta.net/sozluk/roas) · [Veri Katmanı](https://globalmeta.net/sozluk/veri-katmani) · [Performans Pazarlaması](https://globalmeta.net/sozluk/performans-pazarlamasi) Bir sonraki adım ## Aklınızdaki işi birlikte netleştirelim. İlk görüşmede mevcut yapınızı, darboğazları ve önce neyin gelmesi gerektiğini netleştiririz. [Projenizi konuşalım](mailto:hello@globalmeta.net?subject=Ke%C5%9Fif%20g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmesi%20%C2%B7%20At%C4%B1f%20Modeli) [hello@globalmeta.net](mailto:hello@globalmeta.net) · [0850 330 10 10](tel:+908503301010) · Monumento Plaza, Kat 15 · Kartal, İstanbul