---
title: "Dijital büyüme ve AI sözlüğü · Globalmeta"
description: "Performans pazarlaması, ROAS, AEO, GEO, RAG ve MCP gibi dijital büyüme ve yapay zekâ terimlerinin kısa tanımları, örnekleri ve sık sorulan soruları."
url: https://globalmeta.net/sozluk/
language: tr
alternate_en: https://globalmeta.net/en/glossary/
date_modified: 2026-09-25
publisher: Globalmeta
usage: "Content may be quoted, cited and used for AI training and answers with attribution to globalmeta.net."
usage_tr: "İçerik, globalmeta.net kaynak gösterilerek alıntılanabilir, atıf yapılabilir; yapay zekâ eğitiminde ve yanıtlarında kullanılabilir."
---
Sözlük

# Dijital Büyüme ve AI Sözlüğü

Strateji, arama görünürlüğü, yapay zekâ sistemleri ve ölçüm alanında sık kullanılan kavramları tek cümlelik tanımlar, örnekler ve sık sorulan sorularla açıklıyoruz.

Amaç

## Bu sözlük ne işe yarar?

Dijital büyüme projelerinde aynı kelime farklı ekiplerde farklı anlamlar taşıyabilir. Pazarlama ekibi için "dönüşüm" bir form gönderimi, satış ekibi için imzalanmış bir sözleşme, yazılım ekibi için bir veritabanı kaydı olabilir. Bu sözlük, Globalmeta'nın müşterileriyle ve kendi ekibinde kullandığı temel kavramları ortak bir dile bağlamak için hazırlandı.

Her terim sayfası aynı yapıyı izler: alıntılanabilir tek cümlelik bir tanım, kavramın temel bileşenleri, marka ya da rakam içermeyen genel bir örnek senaryo, nasıl ölçüldüğü ya da uygulandığı, en sık karıştırıldığı kavramdan farkı ve kısa sık sorulan sorular. Tanımlar hem insanların hem de arama motorları ve yapay zekâ asistanlarının kolayca okuyabileceği biçimde yazıldı; her sayfa yapılandırılmış veriyle işaretlendi ve Markdown sürümüyle de sunuluyor.

Terimler dört başlık altında toplanıyor: marka ve deneyimi şekillendiren strateji kavramları, arama motorlarında ve yapay zekâ yanıtlarında görünürlüğü belirleyen kavramlar, kurumsal yapay zekâ sistemlerinin yapı taşları ve bütçe kararlarını yönlendiren ölçüm ve performans kavramları. Her terim sayfası kavramı ilgili hizmet sayfalarına, Insights yazılarına ve yakın terimlere bağlayarak daha derin okumaya yön verir. Sözlük, çalışmalarımızda karşılaştığımız sorulara göre düzenli olarak genişletiliyor.

Terimler

## Strateji ve deneyim

- [Marka Konumlandırması](https://globalmeta.net/sozluk/marka-konumlandirmasi) — 01 · Marka konumlandırması, bir markanın hangi kitle için hangi değeri savunduğunu ve rakiplerinden neden farklı olduğunu netleştiren stratejik çerçevedir.
- [Dijital Ekosistem](https://globalmeta.net/sozluk/dijital-ekosistem) — 02 · Dijital ekosistem, bir markanın web sitesi, içerik yönetimi, entegrasyonları, ölçüm altyapısı ve büyüme kanallarının birbirine bağlı tek bir sistem olarak çalıştığı yapıdır.
- [Bilgi Mimarisi](https://globalmeta.net/sozluk/bilgi-mimarisi) — 03 · Bilgi mimarisi, bir sitedeki içeriğin, sayfa tiplerinin, etiketlerin ve gezinme yollarının hem kullanıcıların hem de arama sistemlerinin anlayacağı biçimde düzenlenmesidir.

Terimler

## Arama ve AI görünürlüğü

- [Yapılandırılmış Veri](https://globalmeta.net/sozluk/yapilandirilmis-veri) — 04 · Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki bilgiyi schema.org sözlüğüyle ve çoğunlukla JSON-LD biçiminde makinelerin okuyabileceği şekilde tanımlayan işaretleme katmanıdır.
- [Çok Dilli SEO](https://globalmeta.net/sozluk/cok-dilli-seo) — 05 · Çok dilli SEO, aynı içeriği birden fazla dilde sunan bir sitenin her dil sürümünün doğru kitleye doğru adresle görünmesini sağlayan arama motoru optimizasyonu yaklaşımıdır.
- [Cevap Motoru Optimizasyonu (AEO)](https://globalmeta.net/sozluk/cevap-motoru-optimizasyonu) — 06 · Cevap motoru optimizasyonu (AEO), içeriğin arama motorlarının doğrudan yanıt alanlarında ve yapay zekâ asistanlarının cevaplarında kaynak olarak seçilmesini hedefleyen optimizasyon disiplinidir.
- [Üretken Motor Optimizasyonu (GEO)](https://globalmeta.net/sozluk/uretken-motor-optimizasyonu) — 07 · Üretken motor optimizasyonu (GEO), bir markanın ve içeriğinin ChatGPT, Perplexity, Gemini ya da Google AI Overviews gibi üretken yapay zekâ sistemlerinin oluşturduğu yanıtlarda doğru biçimde anılmasını ve kaynak gösterilmesini hedefleyen optimizasyon yaklaşımıdır.

Terimler

## Yapay zekâ sistemleri

- [RAG (Retrieval-Augmented Generation)](https://globalmeta.net/sozluk/rag) — 08 · RAG (Retrieval-Augmented Generation), bir dil modelinin yanıt üretmeden önce belirlenmiş bilgi kaynaklarından ilgili içeriği bulup bu içeriğe dayanarak cevap vermesini sağlayan yapay zekâ mimarisidir.
- [Model Context Protocol (MCP)](https://globalmeta.net/sozluk/model-context-protocol) — 09 · Model Context Protocol (MCP), yapay zekâ uygulamalarının harici veri kaynaklarına, araçlara ve iş sistemlerine standart bir arayüzle bağlanmasını sağlayan, Anthropic'in 2024'te duyurduğu açık protokoldür.

Terimler

## Ölçüm ve performans

- [Veri Katmanı](https://globalmeta.net/sozluk/veri-katmani) — 10 · Veri katmanı, bir web sitesindeki olayların ve kullanıcı etkileşimlerinin analitik ve reklam araçlarına tutarlı, adlandırılmış bir yapıyla aktarılmasını sağlayan ara katmandır.
- [Atıf Modeli](https://globalmeta.net/sozluk/atif-modeli) — 11 · Atıf modeli, bir dönüşümün değerinin kullanıcının o dönüşüme giden yolda temas ettiği reklam ve kanal noktalarına nasıl paylaştırılacağını belirleyen kural setidir.
- [Performans Pazarlaması](https://globalmeta.net/sozluk/performans-pazarlamasi) — 12 · Performans pazarlaması, reklam bütçesini tıklama ya da gösterim yerine satış, nitelikli talep ve kârlılık gibi ölçülebilir iş sonuçlarına göre planlayan, ölçen ve optimize eden pazarlama yaklaşımıdır.
- [ROAS (Reklam Harcaması Getirisi)](https://globalmeta.net/sozluk/roas) — 13 · ROAS (Return on Ad Spend), reklamlardan elde edilen gelirin reklam harcamasına bölünmesiyle bulunan ve harcanan her birim bütçenin ne kadar gelir getirdiğini gösteren reklam verimliliği metriğidir.
- [Dönüşüm Oranı Optimizasyonu](https://globalmeta.net/sozluk/donusum-orani-optimizasyonu) — 14 · Dönüşüm oranı optimizasyonu, bir sitedeki ziyaretçilerin satın alma, form doldurma ya da kayıt gibi hedeflenen aksiyonu alma oranını araştırma, hipotez ve test yoluyla artırma sürecidir.

Bir sonraki adım

## Aklınızdaki işi birlikte netleştirelim.

İlk görüşmede mevcut yapınızı, darboğazları ve önce neyin gelmesi gerektiğini netleştiririz.

[Projenizi konuşalım](mailto:hello@globalmeta.net?subject=Ke%C5%9Fif%20g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmesi)

[hello@globalmeta.net](mailto:hello@globalmeta.net) · [0850 330 10 10](tel:+908503301010) · Monumento Plaza, Kat 15 · Kartal, İstanbul