← Sözlük

Sözlük / Tanım

Yapılandırılmış Veri

Tanım
Yapılandırılmış veri, bir sayfadaki bilgiyi schema.org sözlüğüyle ve çoğunlukla JSON-LD biçiminde makinelerin okuyabileceği şekilde tanımlayan işaretleme katmanıdır.

Tanım

Yapılandırılmış veri nedir?

Bir insan sayfaya baktığında başlığın ürün adı, rakamın fiyat, alttaki metnin şirket adresi olduğunu hemen anlar. Makineler için bu çıkarım her zaman kolay değildir. Yapılandırılmış veri, sayfada zaten görünen bilgiyi etiketleyerek "bu bir kuruluştur, bu onun adresidir, bu sayfa şu terimin tanımıdır" gibi açık ifadelere dönüştürür.

Ortak sözlük schema.org'dur; Google, Microsoft, Yahoo ve Yandex tarafından 2011'de başlatılmıştır. Biçim olarak Google'ın önerdiği JSON-LD, işaretlemeyi HTML'den ayrı bir blokta tuttuğu için bakımı en kolay seçenektir. Temiz yapılandırılmış veri hem arama sonuçlarındaki görünümü hem de AEO ve GEO çalışmalarındaki varlık tanımlılığını destekler.

Bileşenler

Temel bileşenleri nelerdir?

  • Sözlük: schema.org türleri ve özellikleri: Organization, WebPage, Article, Product, BreadcrumbList, DefinedTerm gibi.
  • Biçim: JSON-LD, Microdata ya da RDFa; yeni kurulumlarda çoğunlukla JSON-LD tercih edilir.
  • Varlık kimlikleri: @id ile her varlığa kalıcı bir adres verilmesi ve sayfalar arasında aynı kimliğin kullanılması.
  • Görünür içerikle tutarlılık: İşaretlemedeki her bilginin sayfada da görünmesi; aksi hâlde veri güvenilirliğini kaybeder.
  • Doğrulama: Zengin Sonuçlar Testi ve Schema Markup Validator ile düzenli kontrol.

Örnek

Pratikte nasıl görünür?

Bu sayfa iyi bir örnektir. Sayfanın kaynak kodunda bir JSON-LD bloğu var: kuruluşu, web sitesini, bu sayfayı, sayfanın ana konusu olan terimi (DefinedTerm), sayfanın içerik yolunu (BreadcrumbList) ve aşağıdaki sık sorulan soruları (FAQPage) tanımlıyor. Terim, sözlüğün ana sayfasındaki terim kümesine (DefinedTermSet) aynı kimlikle bağlanıyor.

Bir e-ticaret sitesinde aynı mantık ürün adı, fiyat, stok durumu ve değerlendirmeler için kurulur; bir etkinlik sitesinde tarih, mekân ve bilet bilgisi için. Her durumda kural aynıdır: işaretleme sayfada görünen bilgiyi tarif eder, yeni bilgi eklemez.

Ölçüm ve uygulama

Nasıl uygulanır ve doğrulanır?

Önce sayfa tipleri çıkarılır ve her tip için hangi schema.org türünün kullanılacağı belirlenir. Ardından şablon düzeyinde JSON-LD üretilir; böylece yüzlerce sayfa tek bir kaynaktan tutarlı işaretlenir. Kuruluş gibi tekrar eden varlıklar tek bir @id ile tanımlanır ve diğer sayfalarda bu kimliğe başvurulur.

Doğrulama için Google'ın Zengin Sonuçlar Testi ve schema.org'un Schema Markup Validator aracı kullanılır. Yayından sonra Search Console'daki geliştirme raporları hata ve uyarıları gösterir. İçerik değiştiğinde işaretlemenin de güncellendiğinden emin olmak için bu kontroller yayın sürecine eklenir.

Fark

Zengin sonuçtan farkı nedir?

Yapılandırılmış veri sizin eklediğiniz işaretlemedir; zengin sonuç ise arama motorunun bu işaretlemeyi kullanarak gösterebileceği özel görünümdür: yıldızlar, fiyat, içerik yolu gibi. İşaretleme zengin sonucu garanti etmez; gösterim kararı arama motoruna aittir ve kurallar zamanla değişir. Örneğin Google, 2023'ten bu yana SSS zengin sonuçlarını büyük ölçüde resmî ve sağlık otoritesi sitelerle sınırlıyor. Yine de işaretleme, içeriğin anlaşılması için değerini korur. Kurulum çoğunlukla dijital ekosistemler kapsamında şablon düzeyinde ele alınır.

Sık sorulan sorular

01Yapılandırılmış veri sıralamayı doğrudan yükseltir mi?

Google yapılandırılmış veriyi doğrudan bir sıralama faktörü olarak tanımlamaz. Etkisi dolaylıdır: içeriğin doğru anlaşılmasını sağlar, zengin sonuç uygunluğu yaratır ve tıklama oranını artırabilecek görünümlere kapı açar.

02JSON-LD mi Microdata mı kullanılmalı?

Yeni kurulumlarda JSON-LD önerilir. İşaretlemeyi HTML yapısından ayrı tuttuğu için bakımı daha kolaydır ve Google da bu biçimi tavsiye eder. Microdata ve RDFa da geçerlidir ancak şablon değişikliklerinde kırılmaya daha açıktır.

03Yapılandırılmış veri yapay zekâ aramalarında işe yarar mı?

Yapay zekâ sistemlerinin işaretlemeyi nasıl kullandığı sağlayıcıdan sağlayıcıya değişir ve her zaman açıklanmaz. Ancak tutarlı varlık tanımları, kuruluş bilgileri ve açık sayfa yapısı içeriğin doğru yorumlanma ihtimalini artırır.

İlgili içerikler

Bir sonraki adım

Aklınızdaki işi
birlikte netleştirelim.

İlk görüşmede mevcut yapınızı, darboğazları ve önce neyin gelmesi gerektiğini netleştiririz.

Projenizi konuşalım
WhatsApp’tan yazın